2025 онд 129 сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтан амь үрэгдсэн нь түүхэн дээд үзүүлэлт боллоо

Хуваалцах Жиргэх

2025 онд ажлаа гүйцэтгэж байх үеэрээ 129 сэтгүүлч, хэвлэл мэдээллийн ажилтан амь үрэгдсэн нь түүхэн дээд үзүүлэлт болсныг Сэтгүүлчдийг хамгаалах хороо лхагва гарагт мэдээллээ. Амиа алдсан сэтгүүлчдийн гуравны хоёрыг Израилын тал хөнөөсөн гэж тус байгууллага мэдэгдсэн байна.

Нью-Йорк хотод төвтэй, хэвлэл мэдээллийн салбарт гарч буй халдлагыг баримтжуулдаг хараат бус байгууллага болох CPJ нь жил тутмын тайландаа сүүлийн хоёр жил дараалан амь насаа алдсан сэтгүүлчдийн тоо дээд хэмжээнд хүрснийг онцолжээ. Мөн хоёр дахь жилдээ дараалан нийт хохирогчдын гуравны хоёр нь Израилын үйл ажиллагаатай холбоотой байсан гэж дурдсан байна.

Израилын галд 86 сэтгүүлч амиа алджээ

CPJ-ийн мэдээлснээр 2025 онд Израилын галд 86 сэтгүүлч амь үрэгдсэн бөгөөд тэдний ихэнх нь Газын палестинчууд байжээ. Мөн Йеменд Хути босогчдын хэвлэл мэдээллийн төвд болсон халдлагын үеэр 31 ажилтан амиа алдсан нь CPJ-ийн бүртгэлд орсон хамгийн олон хүний амь хохирсон хоёр дахь халдлага болжээ.

Нийт 47 хэргийг CPJ санаатайгаар онилон хөнөөсөн буюу “аллага” гэж ангилсан бөгөөд үүний 81 хувийг Израил хариуцсан гэж тайланд дурдсан байна. Газад мэдээлэл шалгах боломж хязгаарлагдмал байгаа тул бодит тоо үүнээс ч өндөр байх магадлалтай гэжээ.

Израилын талын байр суурь

Израилын арми Газад зөвхөн зэвсэгт этгээдүүдийг онилдог, байлдааны бүсэд ажиллах нь угаас эрсдэл дагуулдаг гэж мэдэгддэг. Израил есдүгээр сард Йеменд болсон хэвлэл мэдээллийн төвд халдсан үйлдлээ хүлээн зөвшөөрсөн бөгөөд тухайн үедээ уг төвийг Хути босогчдын суртал ухуулгын нэгж байсан гэж тайлбарласан.

Зарим тохиолдолд Израил Газад амь үрэгдсэн сэтгүүлчдийг “Хамас”-тай холбоотой байсан гэж мэдэгдсэн ч нотлох баримт нийтэд ил болгоогүй байна. Олон улсын мэдээллийн байгууллагууд амиа алдсан сурвалжлагчид зэвсэгт бүлэглэлтэй холбоотой байсан гэх мэдэгдлийг эрс няцаасан. CPJ Израилын ийм мэдэгдлийг “амь насанд аюултай гүтгэлэг” гэж нэрлэжээ. Израил гадаадын сэтгүүлчдийг Газад нэвтрүүлэхийг зөвшөөрдөггүй тул тэнд амь үрэгдсэн бүх хэвлэл мэдээллийн ажилтнууд палестинчууд байжээ.

CPJ тайландаа “Израилын арми сэтгүүлчдийг санаатайгаар онилсон тохиолдлын тоогоороо аль ч улсын армийг гүйцэж түрүүлсэн” гэж онцолсон бөгөөд тус байгууллага 30 гаруй жилийн өмнөөс ийм төрлийн мэдээлэл цуглуулж эхэлсэн байна.

129 сэтгүүлчийн дор хаяж 104 нь зэвсэгт мөргөлдөөнтэй холбоотой нөхцөлд амиа алдсан байна. Газ болон Йеменоос гадна хамгийн аюултай орнуудад Суданд есөн сэтгүүлч, Мексикт зургаа нь амь үрэгдсэн гэж тайланд дурджээ. Мөн Оросын хүчний ажиллагааны үеэр дөрвөн украин сэтгүүлч амиа алдаж, Филиппинд гурван сэтгүүлч нас барсан байна.